Stephen Hawking: Na przekór światu

Potrafilibyśmy zmieścić cały “Wszechświat w skorupce orzecha”? Znaleźlibyśmy czas na “Krótką historię czasu”? Odkrylibyśmy “Krótkie odpowiedzi na wielkie pytania”? A niemożliwe uczynilibyśmy możliwym? Prawdopodobnie nie. On udowodnił, że jak najbardziej. Stephen Hawking: naukowiec, autor książek popularnonaukowych dla masowego odbiorcy, geniusz.

Harry Potter, ale bez czarów

Stephen Hawking przyszedł na świat 8 stycznia 1942 r. w angielskim Oksfordzie. Już jako dziecko wykazywał się bystrością, jednak jego szkolne oceny nie były odbiciem potencjału intelektualnego drzemiącego w chłopcu. Początkowo wiązał swoje nadzieje z Uniwersytetem Oksfordzkim, na którym studiował nauki przyrodnicze oraz astronomię. Doktoryzował się w Trinity College w Cambridge, gdzie zainteresowała go zwłaszcza kosmologia i astronomia teoretyczna. Cieniem na karierze młodego naukowca położył się dopiero wyrok, jakim było stwardnienie zanikowe boczne. Choroba stopniowo opanowywała ciało Hawkinga, ale nigdy nie zdołała zawładnąć nad umysłem. W swojej pracy chętnie badał fizyczne osobliwości, choć sam się do nich zaliczał: diagnoza lekarska dawała mu co najwyżej kilkadziesiąt miesięcy życia. Tak jak wszystkiemu i temu Hawking zadał kłam, a ze schorzeniem przetrwał ponad pięćdziesiąt lat. Mimo poważnych niedomagań pozostał niezłomny w poszukiwaniu odpowiedzi na dylematy rozpalające wyobraźnię ludzi od wieków. Zmarł 14 marca 2018 r. w Cambridge, pozostawiając znaczący dorobek pisarski. Specjalizował się przede wszystkim w publikacjach popularnonaukowych, ale stworzył także kilka książek dla dzieci. Świat nauki jeszcze długo będzie opłakiwał jego utratę.

O czarnych dziurach i innych nieszczęściach

Misją Hawkinga była popularyzacja wiedzy na tematy powszechnie uznawane za nie do wytłumaczenia dla typowego zjadacza chleba. Nie wahał się pisać prosto o rzeczach trudnych nawet dla fizyków i astronomów. Do najwybitniejszych dzieł Hawkinga możemy zaliczyć m.in.:

  • “Krótką historię czasu. Od Wielkiego Wybuchu do czarnych dziur” (wyd. 1988r.) – niekwestionowany bestseller, który przyniósł autorowi zasłużoną chwałę także za granicami rodzimej Anglii. Jak powstał Wszechświat? Od kiedy tak właściwie trwa czas? Czy czarne dziury są naprawdę czarne? Czy istnieje jakakolwiek granica ludzkiej ciekawości? Na te i inne pytania znajdziemy odpowiedź w publikacji Hawkinga. Bezpośrednim rozwinięciem i uaktualnieniem książki jest wersja napisana wspólnie z Leonardem Mlodinowem o tytule “Jeszcze krótsza historia czasu” z 2005 roku
  • “Czarne dziury i wszechświaty niemowlęce oraz inne eseje” (1993r.) – zbiór materiałów odnoszących się choćby do fizyki kwantowej, antymaterii i cząstek elementarnych. Zawiera większość artykułów i wystąpień publicznych Hawkinga. Naukowiec przeplata światłe wywody naukowe ze wspomnieniami z własnego dzieciństwa i okresu studiów. Prawdziwa gratka dla fanów
  • “Wszechświat w skorupce orzecha” (2001r.) – kontynuacja „Krótkiej historii czasu”, która podzieliła globalny sukces poprzedniczki. Podejmuje wcześniej rozpoczęte wątki i reinterpretuje zjawiska fizyczne z perspektywy najnowszych odkryć naukowych
  • “Wielki projekt” (2010r.) – kolejna książka będąca wynikiem współpracy z Mlodinowem, w której obaj twórcy zastanawiają się nad obecnością boskiej cząstki w procesie Wielkiego Wybuchu. Czy Bóg był w ogóle potrzebny do stworzenia świata? Czy Bóg w ogóle jest? Kontrowersyjna i skłaniająca do kwestionowania pozornych oczywistości
  • “Krótkie odpowiedzi na wielkie pytania” (2018r.) – ostatnia książka autora napisana przed śmiercią. Z charakterystyczną dla siebie błyskotliwością i zarazem prostotą Hawking próbuje znaleźć miejsce dla człowieka w dobie szalonego postępu technicznego i zarazem groźby zagłady. Jak będzie wyglądała nasza przyszłość i czy w ogóle do niej dotrwamy?

Hawking odkrył klucz do prywatnej teorii chaosu, jakim stało się jego życie po usłyszeniu feralnej diagnozy. A później wziął ten sam klucz i postanowił uchylić czytelnikom drzwi do Wszystkiego. To skomplikowane? Już nie.

Coffee obraz autorstwa jcomp - www.freepik.com